Truyền Thông Thấu Cảm & An Toàn Trên Không Gian Mạng
Xây dựng chiến lược truyền thông xóa bỏ định kiến, phản biện các quan điểm trái chiều và bảo vệ cộng đồng trước tin giả.
Các Bước Đọc Đề Xuất
Nghiên cứu Hình ảnh của người LGBTIQ+ trên truyền thông Việt Nam 2020-2022
Tác giả: Đỗ Quỳnh Anh, Viện iSEE
Báo cáo 'Nghiên cứu Hình ảnh của người LGBTIQ+ trên truyền thông Việt Nam 2020-2022' do tác giả Đỗ Quỳnh Anh cùng nhóm nghiên cứu Viện iSEE thực hiện. Nghiên cứu khảo sát hàng nghìn bài báo và sản phẩm truyền thông điện tử nhằm theo dõi xu hướng phản ánh cộng đồng LGBTIQ+ trong giai đoạn 3 năm. Kết quả cho thấy truyền thông Việt Nam đã có những bước tiến đáng ghi nhận về tính trung lập, nhân văn và giảm bớt các định kiến tiêu cực so với các thập kỷ trước. Tuy nhiên, các khuôn mẫu giật gân, thương mại hóa đời tư và sự thiếu hụt đại diện cho người chuyển giới nam, người song tính, vô tính và liên giới tính vẫn còn khá phổ biến. Nghiên cứu đưa ra giải pháp nâng cao tính bao trùm cho báo chí.
Intersectionality in the news: Recognizing current transgender women representations in Vietnamese online newspapers (Vnexpress, Thanh Nien, Dan tri)
Tác giả: Lê Ngọc Ánh, Ngô Vũ Hoàng, Hoàng Phương Nhi, Đỗ Phương Linh Chi, Nguyễn Phương Ngọ, Nguyễn Ngọc Linh
Báo cáo nghiên cứu học thuật bằng tiếng Anh 'Intersectionality in the news: Recognizing current transgender women representations in Vietnamese online newspapers' do nhóm nghiên cứu trẻ thực hiện dưới sự bảo trợ của Viện iSEE và dự án Vượt Qua Khuôn Mẫu. Công trình tiên phong vận dụng lý thuyết giao thoa (intersectionality) để mổ xẻ cách ba trang báo mạng lớn nhất Việt Nam (VnExpress, Thanh Niên, Dân Trí) phản ánh hình ảnh người phụ nữ chuyển giới. Nghiên cứu chỉ ra sự dịch chuyển từ định kiến giật gân, câu khách sang các góc nhìn nhân văn hơn, tuy nhiên vẫn còn tồn tại khuôn mẫu gắn liền người chuyển giới nữ với phẫu thuật đau đớn, đời tư bi kịch hoặc thế giới giải trí hào nhoáng. Báo cáo đưa ra các hướng dẫn báo chí nhằm thúc đẩy phản ánh đa chiều, tôn trọng sự đa dạng.
Người LGBT trong con mắt công chúng: Lắng nghe các quan điểm trái chiều để xây dựng chiến lược truyền thông vì quyền LGBT
Tác giả: Viện iSEE
Nghiên cứu của Viện iSEE năm 2018 mang góc tiếp cận đột phá khi không chỉ khảo sát người ủng hộ mà chủ động đào sâu các quan điểm trái chiều, phản đối hoặc băn khoăn của công chúng rộng rãi đối với người LGBT tại Việt Nam. Bằng việc thực hiện các nhóm thảo luận tập trung và phỏng vấn chuyên sâu với nhiều tầng lớp xã hội từ trí thức, người lớn tuổi đến thanh thiếu niên, nghiên cứu chỉ ra gốc rễ của sự e dè xuất phát từ những nỗi sợ vô hình về đứt gãy truyền thống dòng họ, sự lo âu về tương lai con cái và quan niệm sai lệch do thiếu hụt thông tin khoa học chuẩn xác. Từ việc giải mã bản chất các phản kháng văn hóa xã hội, ấn phẩm định hình khung chiến lược truyền thông đồng cảm, khuyến nghị chuyển đổi từ lối tuyên truyền đối đầu sang đối thoại ôn hòa, lấy sự sẻ chia tình cảm gia đình và tính nhân văn làm cầu nối thuyết phục công chúng.
Hướng dẫn dành cho nhà báo viết về cộng đồng LGBTIQ+
Tác giả: Trần Lệ Thùy, Viện iSEE
Bộ tài liệu nghiệp vụ 'Hướng dẫn dành cho nhà báo viết về cộng đồng LGBTIQ+' do nhà báo Trần Lệ Thùy biên soạn dưới sự hỗ trợ chuyên môn của Viện iSEE. Tài liệu là cẩm nang nghề nghiệp chuẩn mực dành cho phóng viên, biên tập viên và sinh viên báo chí khi tác nghiệp về các chủ đề liên quan đến đa dạng tính dục và giới. Cuốn sách cung cấp bảng thuật ngữ chuẩn hóa, các nguyên tắc tác nghiệp đạo đức như tôn trọng quyền riêng tư, tránh giật gân, câu khách hoặc đào sâu vào các bi kịch cá nhân. Đồng thời, tác giả hướng dẫn cách tiếp cận nhân văn, đa chiều, giúp báo chí trở thành cầu nối tích cực phá bỏ định kiến và thúc đẩy quyền bình đẳng cho cộng đồng LGBTIQ+ trong xã hội.
Internet, mạng xã hội và thanh thiếu niên LGBT: Trải nghiệm tin giả và nội dung thù ghét
Tác giả: Viện iSEE
Báo cáo nghiên cứu 'Internet, mạng xã hội và thanh thiếu niên LGBT: Trải nghiệm tin giả và nội dung thù ghét' do Viện iSEE thực hiện. Nghiên cứu khảo sát vai trò của không gian mạng trong đời sống người trẻ LGBTI tại Việt Nam – nơi vừa là không gian tìm kiếm cộng đồng, khẳng định bản thân nhưng đồng thời cũng là môi trường tiềm ẩn nhiều rủi ro. Báo cáo phân tích mức độ phơi nhiễm đáng báo động của thanh thiếu niên trước tin giả, các phát ngôn thù ghét (hate speech), nội dung xuyên tạc và quấy rối trực tuyến. Những nội dung độc hại này gây ra tổn thương tâm lý trầm trọng và cảm giác cô lập. Nhóm nghiên cứu đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực truyền thông số và tăng cường an toàn số.
Cẩm nang phòng chống tin giả cho cộng đồng LGBTIQ+: Bảo vệ cộng đồng LGBTIQ+ trước tin sai, tin xuyên tạc, tin nguy hại
Tác giả: Lê Thu, Cao Văn Minh, Ngô Vũ Hoàng, Nguyễn Thảo Vy, Nguyễn Thị Thanh Tuyền
Ấn phẩm 'Cẩm nang phòng chống tin giả cho cộng đồng LGBTIQ+: Bảo vệ cộng đồng LGBTIQ+ trước tin sai, tin xuyên tạc, tin nguy hại' do nhóm tác giả Viện iSEE biên soạn. Cẩm nang được thiết kế thực tế nhằm trang bị 'bộ lọc' tư duy phản biện cho cộng đồng trước làn sóng thông tin sai lệch tràn lan trên không gian mạng. Tài liệu phân loại rõ ràng các cấp độ tin giả từ tin vô tình sai lệch (misinformation) đến tin xuyên tạc ác ý (disinformation) và tin độc hại (malinformation). Đồng thời, tài liệu cung cấp hướng dẫn kiểm chứng nguồn tin, nhận diện bẫy thao túng tâm lý và các biện pháp ứng phó an toàn, bảo vệ bản thân và cộng đồng khỏi sự kỳ thị phát sinh từ truyền thông độc hại.
Lời khuyên khi theo lộ trình
- ✓Nên hoàn thành từng tài liệu theo thứ tự gợi ý để nắm chắc kiến thức từ nền tảng đến chuyên sâu.
- ✓Ghi chú lại các thuật ngữ mới vào sổ tay hoặc đối chiếu với Thuật ngữ giới.
- ✓Nếu có thắc mắc, hãy gửi câu hỏi hoặc thảo luận với các tổ chức đồng hành.