Kẻ vô luân

Michel là học giả nghiên cứu lịch sử cổ đại, lớn lên trong khuôn khổ đạo đức Tin Lành khắt khe. Theo ý người cha sắp mất, anh cưới Marceline dù không yêu cô. Trong chuyến tuần trăng mật đến Bắc Phi, Michel ho ra máu vì lao phổi; Marceline chăm sóc anh bình phục, nhưng điều thức dậy trong anh sau cơn bệnh là sự thèm khát sống, thân thể và tự do. Anh dần chán những giá trị học thuật cũ, bị thu hút bởi các chàng trai trẻ Ả Rập khỏe mạnh, và coi mọi ràng buộc đạo đức mình được dạy là thứ cần vứt bỏ. Khi trở về Pháp rồi lại đi nhiều nơi, Michel càng buông theo bản năng, trong lúc sức khỏe của Marceline xấu đi vì chính sự thờ ơ của anh. Truyện được kể bằng lời tự thú của Michel gửi cho vài người bạn, như một bản tự bào chữa mà người đọc phải tự phán xét. Gide, về sau công khai xu hướng tính dục của mình, viết cuốn này để thử xem việc thoát khỏi luân lý sẽ dẫn tới tự do hay tới sự ích kỷ.